De Vierdaagse van 1998: herinneringen uit Maas en Waal

Er kwamen enkele vriendelijke verzoeken binnen met de vraag of we nog eens beelden konden laten zien van de Nijmeegse Vierdaagse van 1998. Dat is inmiddels alweer 28 jaar geleden. Chroniqueur en cineast Jos Kruisbergen dook in zijn rijke archief en monteerde een sfeervolle reportage van de Vierdaagse in het land van Maas en Waal.

Bij het terugkijken van de beelden kwamen bij Kruisbergen meteen prachtige herinneringen naar boven.

„De Vierdaagse heeft altijd een bijzondere plaats in mijn hart gehad. Tientallen jaren filmde ik samen met Geert Megens de grootste wandeltocht ter wereld voor RTL. Het was ieder jaar opnieuw een feest.”

Kruisbergen herinnert zich nog goed hoe het allemaal begon.

„Mijn grote baas bij RTL Henny de Vos  had zoveel vertrouwen in mij dat hij zei: ‘Ga jij maar eens een reportage maken over de Vierdaagse in Nijmegen.’ Wij waren pioniers van de commerciële omroep en maakten een van de eerste uitzendingen over de Vierdaagse. Jaren later volgden er meer commerciële zenders en publieke omroepen .Tegenwoordig lopen de omroepen elkaar bijna voor de voeten.”

In die beginjaren waren er nog volop mogelijkheden die tegenwoordig ondenkbaar zijn. De eerste jaren konden Jos Kruisbergen en Geert Megens nog met de auto door delen van het parcours rijden. Politieman René Theunissen bracht hen zelfs met de politiemotor naar plekken waar je als verslaggever tegenwoordig nauwelijks meer kunt komen.

Ook de contacten met de organisatie waren bijzonder. Kruisbergen noemt marsleider Wim Jansen, André Sionneville  met veel waardering.

„Na de start mochten we mee naar een oude school. In een kelder kregen we koffie en belegde boterhammen. Dat waren prachtige momenten.”

Ook beveiligingsbedrijven en bewoners langs het parcours hielpen mee. Er werd een parkeerplaats voor ons vrijgehouden en mensen zorgden ervoor dat de auto vlak bij het parcours kon staan.

„Iedereen hield rekening met ons. Dat maakte het werk bijzonder.”

En dan was er natuurlijk de intocht bij de tribune van het Keizer Karelplein.

„Als we daar tijdens de intocht aankwamen, begon het publiek soms spontaan te zingen: ‘Josje, bedankt!’ Dat vergeet je natuurlijk nooit. We werden echt op handen gedragen.”

Het waren tijden waarin de Vierdaagse niet alleen een sportevenement was, maar vooral een groot volksfeest. Een feest van ontmoeting, muziek, gezelligheid en saamhorigheid.

De techniek heeft in de loop der jaren een enorme verandering doorgemaakt. Jaren later stond de ploeg van Kruisbergen op een camping in Groesbeek met een straalzender.

„Daar moesten we alles monteren. Om zes uur moest de reportage eerst naar Luxemburg worden verzonden en vandaar naar Hilversum. Tegenwoordig maak je met je telefoon een filmpje en staat het binnen een paar seconden aan de andere kant van de wereld.”

Een wereld van verschil met 1998.

Wie de Vierdaagse door het land van Maas en Waal heeft meegemaakt, weet dat het moeilijk uit te leggen is aan iemand die er nooit bij is geweest.

Neem de dorpen Balgoij en Niftrik, met hun prachtige kronkelende Maasdijken. Duizenden wandelaars trekken voorbij en overal staan mensen langs de kant. Het is een indrukwekkend gezicht.

In Wijchen en Beuningen lijkt het soms wel alsof je door een juichend stadion loopt. Overal staan toeschouwers, klinkt muziek en worden wandelaars aangemoedigd.

„Iemand die het nooit heeft meegemaakt, kan zich er eigenlijk geen voorstelling van maken”, vertelt Kruisbergen. „De sfeer, de gezelligheid en de saamhorigheid zijn werkelijk uniek.”

Kruisbergen denkt dat zelfs wereldleiders, wanneer ze één dag zouden meelopen met de Vierdaagse, onder de indruk zouden raken.

„Als ze die sfeer zouden proeven, zouden ze misschien wel zeggen: ‘Waar zijn wij in Godsnaam mee bezig?’ Want hier zie je wat mensen samen kunnen beleven. De Vierdaagse is een werelds feest.”

Ook vandaag de dag blijft de Vierdaagse dichtbij. Zijn vrienden van het zaalvoetbalteam, Peter Post en Barry van Zwam, lopen inmiddels zelf mee. Via de groepsapp sturen zij regelmatig foto's van hun belevenissen.

„Dat was in onze tijd nog niet mogelijk”, zegt Jos lachend. „Toen moest je gewoon wachten tot je weer thuis was.”

Maar één ding is in al die jaren hetzelfde gebleven: de Vierdaagse blijft een feest van mensen. Van wandelaars en vrijwilligers, van dorpen en steden, van muziek en applaus.

En dankzij de beelden uit het rijke archief van Jos Kruisbergen kunnen we die prachtige sfeer van 1998 opnieuw beleven.

Een reis terug in de tijd. Naar de Vierdaagse van toen. Naar Maas en Waal. Naar een tijd die voorbij is, maar dankzij de film gelukkig nooit helemaal verdwijnt.

De documentaire is te zien op de site van de Jos Kruisbergen stichting.