GroenLinks Beuningen kritisch over zandwindebacle Beuningse Plas
BEUNINGEN, 22 maart 2012 -Zandwinning van de Beuningse Plas is op een ongekend debacle uitgelopen. Hoe heeft dat kunnen gebeuren? Metrum BV heeft dat in kaart gebracht. GroenLinks heeft een uitgesproken visie op het besluitvormingsproces en stelt kritische vragen over de toekomst van de zandwinning op deze locatie.
BEUNINGEN, 22 maart 2012 -Zandwinning van de Beuningse Plas is op een ongekend debacle uitgelopen. Hoe heeft dat kunnen gebeuren? Metrum BV heeft dat in kaart gebracht. GroenLinks heeft een uitgesproken visie op het besluitvormingsproces en stelt kritische vragen over de toekomst van de zandwinning op deze locatie.
Dit onderwerp is ongelooflijk complex, zeker voor een waterplas waarvan de primaire taak was en is het belemmeren van de doortrekking van de A73. Complex, niet door dikte van het dossier, maar wel door de tijdsduur vanaf 1990 en door de verwevenheid tussen Beuningse Plas zandwinning, Beuningse Plas woningbouw en zandwinning op een tweede (de H1) locatie. Daarnaast maken interventies van rijk, provincie en NMA de boel niet helderder.
Als uitgangspunt wil ik de second opinion van Metrum BV aanhalen. Zij plaatsen vraagtekens bij het gegeven dat de gemeente Beuningen zo nadrukkelijk de initiatiefnemersrol heeft opgeëist bij de Beuningse Plas. De vraag is of het voor de gemeente niet veel beter was geweest om goede randvoorwaarden te stellen om vervolgens private partijen hieraan invulling te laten geven. Er zijn volgens Metrum geen voorbeelden van zandwinprojecten, waarbij een gemeente een zo nadrukkelijke rol heeft opgeëist, zoals in Beuningen.
Dit kan achteraf makkelijk gesteld worden. De gemeente heeft in de jaren 1999 en 2000 inderdaad het initiatief naar zich toegetrokken om de Beuningse Plas in eigen beheer aan te besteden. Dit moet gezien worden tegen de achtergrond van een uitspraak van de Nederlandse Mededingingsautoriteit, de wil om doortrekking van de A73 te belemmeren d.m.v. de plas, de ligging vlak bij woonkernen en de te verwachten gouden bergen. Het was niet voor niets dat er in die tijd door veel raadsleden en fracties op werd aangedrongen om zelf te gaan ontwikkelen. De fractie van GroenLinks heeft hier nooit mee ingestemd.
In 2001 werd de intentieverklaring opgesteld met als markant punt, de intentie om de Beuningse Plas eerder te ontwikkelen dan de H1 locatie. Na veel duw- en trekwerk en dreigen met dwang sloot de gemeente in 2009 een overeenkomst over de H1 locatie. Weg koppeling met H1. Vanaf dat moment was de Beuningse Plas niet meer dan een winlocatie voor relatief laagwaardig ophoogzand, zoals Metrum stelt.
Bekijken we de second opinion, dan zijn er twee hoofdconclusies: het proces is goed verlopen en er had kort voor de start van de aanbestedingsprocedure een marktconsultatie moeten plaatsvinden. Er zijn echter nog meer opmerkingen.
· Er is geen directieraming voorafgaand aan de aanbesteding. Toetsing is daarom lastig.
· Ondanks risico te lage opbrengst, zijn er in aanbestedingsleidraad geen beperkingen opgenomen op basis waarvan de opdrachtgever niet had hoeven gunnen.
· Markt sterk regionaal bepaald en mede afhankelijk van nabij gelegen zandwinningen. Ontzanding Lentse Plassen is bijv. net begonnen.
· Gemeente noch Arcadis hebben aangestuurd op een betere marktverkenning.
· Het risico van een te lage opbrengst had nadrukkelijk meegewogen moeten worden bij bestuurlijk besluitvormingsproces.
· Markt en marktomstandigheden zijn buiten beschouwing gelaten, toch gek als je beoogt de markt haar werk te laten doen.
· Arcadis heeft geen tot weinig affiniteit met markt en marktomstandigheden.
· Aanbesteding Beuningse Plas en H1 samen zou tot een veel gunstiger resultaat hebben geleidt.
De second opinion is kritisch in de rapportage over het opereren in dit dossier van het gemeentebestuur en van de belangrijkste adviseur Arcadis. Het beeld ontstaat dat het best wel allemaal netjes volgens de regels verlopen is, maar dat er te weinig kennis over de zandsector en ervaring met aanbesteden, aanwezig is. Graag hadden wij een reactie van het college op dit rapport.
Bij de commissiebehandeling heeft GroenLinks gevraagd of er een risicoanalyse is gemaakt over mogelijke extra kosten in de toekomst, bijv. voortvloeiende uit MER of problemen met afvoer. Hier het is nog geen antwoord op gekomen. Verder is onze fractie van mening dat er een onderzoek moet komen naar de mogelijkheid om schade te verhalen op de Rijksoverheid, de Provincie en op het falende adviesbureau Arcadis.
Frans Houben
Fractievoorzitter
Bron: beuningen.groenlinks.nl
