Mooie zomer = goed zwemwater?
Warme zomerdagen, hitte en zon: dan lonkt het water. Maar zwemmen in de Gelderse recreatiegebieden is niet altijd zorgeloos en probleemloos. Na een aantal warme dagen kan er iets met het water aan de hand zijn. Meldingen hierover komen binnen bij het Provincieloket van de provincie Gelderland. Bijvoorbeeld door recreanten die een groenblauwe drijflaag, dode vissen of watervogels in het water zien. Dat kan duiden op botulisme of blauwalg. De vaak voorkomende zwemmersjeuk is voor het menselijk oog onzichtbaar en onvoorspelbaar. Maar het resultaat kan vervelend zijn: rode plekken op de huid, een intense jeuk en soms hoofdpijn of koorts. Hoe ontstaat dat?
‘Zwemmersjeuk ontstaat in warmer water via parasieten uit eendenpoep’, zegt Rob Baars van de provincie Gelderland. ‘Die larven nestelen zich tijdelijk in poelslakken en als ze er uit komen zoeken ze een poot van een eend. Als die er niet zijn kruipen ze soms ook in de huid van zwemmers.’ Merel Lammertink van het waterschap Rijn en IJssel controleert het water op de aanwezigheid van besmette poelslakken. ‘Uit één slak kunnen duizenden larfjes tegelijk komen. Dat is een natuurlijk proces. Het is onvoorspelbaar, maar warm weer vergroot de kans op een uitbraak.’
Controle
De door de provincie aangewezen zwemwaterlocaties in de klassen goed en uitstekend, worden minimaal één keer per maand gecontroleerd tijdens het zwemseizoen (1 mei tot 1 oktober). Op blauwe informatieborden staat de klasse indeling. Locaties in de klassen ‘slecht en aanvaardbaar’ worden eens in de twee weken gecontroleerd op de aanwezigheid van bacteriën. Als het water van een recreatieplas besmet is wordt dat uiteraard zo snel mogelijk bekend gemaakt. ‘Dat is natuurlijk lastig voor onze bezoekers’, erkent Bert Bode van Leisurelands, de beheerder van 18 Gelderse recreatiegebieden. ‘Maar we beseffen dat actie bij besmetting direct noodzakelijk is.’ Rob Baars bevestigt die noodzaak. ‘Na vaststelling van een besmetting plaatsen we direct waarschuwingsborden. En we melden de aard van de besmetting en de locatie op de website www.zwemwater.nl
, teletekst van TV Gelderland en de NOS en via een persbericht.
Negatief zwemadvies
Er kan sprake zijn van een waarschuwing, een negatief zwemadvies of een zwemverbod. Bij een verbod is de kans op een ziekte zeer groot of er is sprake van een gevaarlijke situatie. Een waarschuwing kan enkele weken van kracht blijven en soms langer. In die periode controleert de waterbeheerder regelmatig de kwaliteit van het zwemwater. ‘Eind juni constateerden we blauwalg in het Blauwe Meer bij Dinxperlo’, zegt Merel Lammertink. Naar aanleiding hiervan heeft de provincie een negatief zwemadvies ingesteld en wordt zwemmen ontraden.
Is zwemmersjeuk te voorkomen? ‘Dat is moeilijk te bepalen’, zegt Merel Lammertink. ‘De gevoeligheid voor zwemmersjeuk verschilt per persoon. Na het zwemmen direct goed afdrogen is noodzakelijk, maar ook dan kan alsnog een infectie ontstaan. Zwem niet bij rietkragen want daar zitten de meeste poelslakken.’
Informatieborden
In ieder geval is het beter om alleen te zwemmen op aangewezen zwemwaterlocaties. Want daar wordt de waterkwaliteit periodiek gecontroleerd. De regels voor het gebruik van de recreatiegebieden staan op de blauwe informatieborden. Leisurelands bewaakt de naleving van die regels en neemt maatregelen om de kans op besmetting te verkleinen. Maar ook recreanten zelf kunnen veel doen: afval opruimen in de afvalbak, gebruik maken van toiletvoorzieningen en honden alleen toelaten op de voor hen bestemde plekken of buiten het zwemseizoen. De provincie adviseert zwemmers uitsluitend in aangewezen zwemwaterlocaties te zwemmen.
Kijk op www.zwemwater.nl
om te zien of er wat met het zwemwater aan de hand is.
